OTIF là gì? Cách đo tỷ lệ giao hàng đúng hạn, đủ số lượng
OTIF là gì và tính thế nào cho đúng? Ba quyết định phải chốt trước khi đo, ví dụ minh họa một tháng giao hàng, cái bẫy nhân hai tỷ lệ và các lỗi hay gặp.

Tóm tắt nhanh
- OTIF (On-Time In-Full) là tỷ lệ lần giao hàng vừa đúng hạn vừa đủ số lượng trên tổng số lần giao trong kỳ. Một lần giao chỉ được tính đạt khi thỏa cả hai điều kiện.
- OTIF không có một định nghĩa chuẩn duy nhất: trước khi đo phải chốt so với ngày nào (khách yêu cầu hay nhà máy xác nhận), đo theo đơn hay theo dòng hàng, và dung sai số lượng bao nhiêu.
- Không lấy tỷ lệ đúng hạn nhân tỷ lệ đủ hàng để ra OTIF: hai lỗi có thể rơi vào cùng một lô, nên kết quả nhân thường lệch so với đếm trực tiếp.
- OTIF chỉ đáng tin khi được tính từ chứng từ — ngày hẹn trên đơn hàng, ngày và số lượng trên phiếu giao — chứ không từ cột “đã giao” điền tay trong Excel.
OTIF (On-Time In-Full) là tỷ lệ lần giao hàng vừa đúng hạn vừa đủ số lượng trên tổng số lần giao trong kỳ. Một lô chỉ được tính đạt khi thỏa cả hai điều kiện: giao trễ một ngày hay thiếu vài thùng đều là trượt. OTIF là chỉ số khách hàng cảm nhận trực tiếp, nên nhiều nhà mua hàng dùng nó để chấm điểm nhà cung cấp.
Bài này giải thích OTIF theo cách các hệ thống ERP lớn và các chương trình chấm điểm nhà cung cấp đang dùng, ba quyết định phải chốt trước khi đo, một ví dụ minh họa cho cả tháng giao hàng, cái bẫy nhân hai tỷ lệ và cách lấy dữ liệu OTIF từ chứng từ thay vì từ bảng tính.
OTIF là gì và vì sao khách hàng đo nó?
OTIF ghép hai câu hỏi mà khách hỏi mỗi khi nhận hàng. Đúng hạn (on-time): hàng tới đúng ngày, hoặc trong cửa sổ ngày đã hẹn. Đủ số lượng (in-full): giao đủ số lượng và đúng mặt hàng trên đơn. Ở một số nước như Úc, chỉ số này còn được gọi là DIFOT (Delivery In Full, On Time), cùng ý nghĩa.
Điểm quan trọng nhất của OTIF là phép "và". Một nhà máy cơ khí giao bích nối đúng ngày nhưng thiếu 50 cái vẫn trượt OTIF. Một xưởng may giao đủ 2.400 áo nhưng trễ hai ngày so với lịch tàu cũng trượt. Với khách, cả hai trường hợp đều gây cùng một hậu quả: dây chuyền hoặc kệ hàng của họ thiếu hàng đúng lúc cần.
Không có tổ chức nào ban hành một định nghĩa OTIF duy nhất. SAP mô tả chỉ số OTIF ở hai mức là đơn bán hàng (sales order) và dòng hàng trên đơn (sales order item). Microsoft Dynamics 365 có chức năng đánh giá nhà cung cấp (vendor evaluation) với các tiêu chí như giao đúng hạn, còn con số OTIF thường là báo cáo doanh nghiệp tự dựng với quy ước riêng. Vì vậy, khi một khách lớn yêu cầu báo OTIF, việc đầu tiên là hỏi họ đo theo quy ước nào.
Ba quyết định phải chốt trước khi tính OTIF
Cùng một tháng giao hàng có thể ra ba con số OTIF khác nhau nếu ba người dùng ba quy ước. Hãy chốt ba điểm dưới đây thành văn bản trước khi đo.
| Quyết định | Các lựa chọn | Ảnh hưởng tới con số |
|---|---|---|
| So với ngày nào | Ngày khách yêu cầu, ngày nhà máy xác nhận lần đầu, hoặc ngày xác nhận sau cùng | So với ngày xác nhận sau cùng cho OTIF đẹp nhất nhưng che mất các lần dời lịch |
| Đo ở mức nào | Theo đơn, theo dòng hàng, theo lô giao | Đơn 3 dòng trễ 1 dòng: theo đơn là 0%, theo dòng là 67% |
| Dung sai | Cửa sổ ngày (ví dụ sớm tối đa 2 ngày, trễ 0 ngày) và dung sai số lượng (ví dụ ≥ 98%) | Dung sai càng rộng, OTIF càng cao nhưng càng xa cảm nhận của khách |
Với đơn xuất khẩu, còn một câu hỏi nữa: "giao" là lúc nào. Theo điều kiện FOB, trách nhiệm của nhà máy kết thúc khi hàng lên tàu ở cảng đi, nên ngày tính đúng hạn thường là ngày hàng lên tàu chứ không phải ngày khách nhận ở cảng đến — xem thêm bài đơn hàng FOB là gì. Với hàng nội địa, mốc thường là ngày khách ký nhận.
Ví dụ minh họa: tính OTIF của một tháng giao hàng
Ví dụ minh họa với số liệu hư cấu: một nhà máy thực phẩm đóng gói có 50 lô giao trong tháng, đo theo lô, so với ngày khách yêu cầu, không có dung sai số lượng.
- Đếm các lô trượt: 2 lô trễ hạn nhưng đủ hàng, 1 lô đúng hạn nhưng thiếu hàng (giao 2.450 trên 2.500 thùng, 50 thùng chuyển sang tuần sau), 1 lô vừa trễ vừa thiếu.
- Số lô đạt cả hai điều kiện: 50 − 4 = 46 lô.
- OTIF = 46 / 50 = 92%.
- Tỷ lệ đúng hạn (OTD): có 3 lô trễ, nên 47 / 50 = 94%. Tỷ lệ đủ hàng: có 2 lô thiếu, nên 48 / 50 = 96%.
- Nếu lấy 94% × 96% thì ra 90,24% — lệch gần 2 điểm so với 92% đếm trực tiếp, vì lô thứ tư dính cả hai lỗi nhưng bị trừ hai lần.
Bài học: OTIF phải đếm trên từng lô, không suy ra từ hai tỷ lệ riêng. Hai tỷ lệ thành phần vẫn có ích để biết nhà máy yếu ở thời gian hay ở số lượng, nhưng không thay được con số OTIF.
Ở ví dụ này, nguyên nhân trễ cũng cần ghi lại theo nhóm: vật tư về trễ, công đoạn sản xuất chậm, hay vận chuyển. Nếu lô trễ do vật tư, gốc rễ thường nằm ở lead time khai sai hoặc nhà cung cấp giao chậm, và cần được cảnh báo trước khi lô đến hạn.
Video: OTIF trong 3 phút
Video dài khoảng 3 phút dưới đây tóm tắt cả bài: định nghĩa OTIF, ba quyết định phải chốt trước khi đo, ví dụ 50 lô với cái bẫy nhân hai tỷ lệ, dữ liệu lấy từ chứng từ nào, các lỗi thường gặp và cách theo dõi OTIF theo tuần.

Số liệu trong video là ví dụ minh họa, màn hình phần mềm là Long Vân AI ERP với dữ liệu mẫu.
Cùng cách đếm này áp được vào chiều mua: OTIF của nhà cung cấp tính trên từng dòng đơn mua hoặc từng đợt nhận. Bảy chỉ số cho phía mua có trong bài KPI phòng mua hàng.
Lấy dữ liệu OTIF từ đâu cho đúng?
OTIF cần ba trường dữ liệu cho mỗi dòng hàng: ngày hẹn, số lượng đặt và lịch sử giao thực tế (ngày, số lượng từng lần). Nếu ba trường này nằm rải rác ở email, sổ kho và bảng tính của phòng kinh doanh, con số OTIF sẽ phụ thuộc vào người tổng hợp.
Nguồn đáng tin nhất là chứng từ. Ngày hẹn và số lượng đặt lấy từ đơn đặt hàng (SO), là chứng từ được tạo trước khi sản xuất và không bị sửa theo kết quả giao.

Ngày giao và số lượng thực tế lấy từ phiếu giao hàng. Một dòng đơn có thể được giao nhiều lần; phiếu giao phải cho thấy số lượng đơn, số đã giao, số giao lần này và số còn lại, để biết lô nào giao đủ, lô nào chuyển phần thiếu sang đợt sau. Toàn bộ chuỗi từ đơn hàng tới lúc giao được mô tả ở bài quy trình từ đơn hàng đến giao hàng.
Lỗi thường gặp khi đo OTIF
- So với ngày đã dời: mỗi lần trễ lại sửa ngày hẹn trên đơn, OTIF lúc nào cũng gần 100% nhưng khách vẫn phàn nàn. Cần giữ ngày hẹn ban đầu, hoặc lưu lịch sử thay đổi ngày.
- Đếm "đã giao" thay vì "đã giao đủ": lô giao một phần bị đánh dấu xong, phần còn lại không ai theo dõi.
- Nhân hai tỷ lệ: như ví dụ ở trên, kết quả lệch so với đếm trực tiếp.
- Đổi quy ước giữa chừng: tháng này đo theo đơn, tháng sau đo theo dòng hàng, nên xu hướng không còn so sánh được.
- Không ghi lý do trễ: biết OTIF 92% nhưng không biết 8% còn lại đến từ vật tư, sản xuất hay vận chuyển, nên không biết sửa ở đâu.
- Chỉ đo cho khách lớn: khách nhỏ chiếm nhiều lô nhưng không được đo, nên năng lực giao hàng thực của nhà máy bị che khuất.
Các lỗi này áp dụng chung cho mọi ngành: nhà máy điện – điện tử giao theo lịch kéo hàng của khách, xưởng nhựa – bao bì giao nhiều đợt nhỏ mỗi tuần, hay xưởng đồ gỗ giao theo container đều gặp cùng một cám dỗ sửa ngày hẹn cho đẹp số.
Long Vân AI ERP hỗ trợ đo OTIF thế nào?
Long Vân AI ERP không coi OTIF là một con số nhập tay. Các dữ liệu cần để tính OTIF đều nằm trên cùng một nguồn và nối với nhau theo chứng từ.
- Đơn hàng: ngày giao hẹn và số lượng từng dòng, cho cả đơn FOB và nội địa.
- Phiếu giao hàng: mỗi dòng hàng có số lượng đơn, đã giao, giao lần này và chưa giao, gắn với số SO; giao nhiều đợt vẫn truy được từng lần.
- Kế hoạch giao theo tuần và lô xuất khẩu: số lượng chưa giao hiện rõ trên phiếu giao, để phần thiếu được xếp vào kế hoạch giao tuần sau thay vì bị quên.
- Trung tâm điều hành: thẻ KPI "đơn trễ hạn" và danh sách cần chú ý cho thấy lô nào đang có nguy cơ trễ, thay vì chờ cuối tháng mới biết. Cách đọc các thẻ KPI này có ở bài dashboard điều hành nhà máy.

Vì đơn hàng, lệnh sản xuất và phiếu giao nối với nhau, khi một lô trễ, người phụ trách có thể truy ngược từ phiếu giao về lệnh sản xuất và đợt nhận vật tư để tìm nguyên nhân. Xem cách các chứng từ nối với nhau ở phần dòng chảy dữ liệu của Long Vân AI ERP.
Câu hỏi thường gặp
OTIF và tỷ lệ giao hàng đúng hạn (OTD) khác nhau thế nào?
OTD (On-Time Delivery) chỉ xét thời gian: lô về trước hoặc đúng ngày hẹn là đạt, dù thiếu hàng. OTIF chặt hơn: lô phải vừa đúng hạn vừa đủ số lượng. Vì vậy OTIF luôn nhỏ hơn hoặc bằng OTD của cùng kỳ.
Giao sớm hơn ngày hẹn có được tính là đúng hạn không?
Tùy thỏa thuận với khách. Nhiều nhà bán lẻ quy định một cửa sổ giao, ví dụ không sớm hơn 2 ngày và không trễ hơn ngày hẹn; giao quá sớm vẫn bị tính lỗi vì chiếm kho của họ. Cửa sổ này nên được ghi rõ trong quy ước tính OTIF.
Giao thiếu vài sản phẩm có làm lô hàng trượt OTIF không?
Theo cách đo nghiêm, có: thiếu một sản phẩm là không đủ. Một số doanh nghiệp đặt dung sai, ví dụ giao từ 98% số lượng trở lên vẫn coi là đủ. Dung sai nào cũng được, miễn là ghi thành quy ước và áp dụng giống nhau cho mọi khách.
Nên đo OTIF theo tuần hay theo tháng?
Nên tính theo tuần để kịp phản ứng, rồi gộp theo tháng để báo cáo. Kỳ quá ngắn với ít lô giao sẽ làm tỷ lệ dao động mạnh: tuần chỉ có 4 lô thì một lô trễ đã kéo OTIF xuống 75%.



