Kế hoạch nhận hàng chia đợt: vì sao không nên nhận một lần cho cả đơn mua

Kế hoạch nhận hàng chia đợt là gì, khi nào nên chia và khi nào nhận một lần lại hợp lý; cách lập lịch đợt từ MRP, theo dõi đợt quá hạn và ví dụ tính vốn nằm kho.

Form đơn mua hàng của Long Vân AI ERP tạo từ MRP: nhà cung cấp, hạn giao, dòng vật tư với số lượng, đơn giá, thành tiền và VAT
Màn hình Đơn mua hàng (PO) — Long Vân AI ERP, dữ liệu minh họa

Tóm tắt nhanh

  • Kế hoạch nhận hàng chia đợt chia số lượng của một dòng đơn mua thành nhiều đợt giao, mỗi đợt có số lượng và ngày nhận riêng, khớp với ngày các lệnh sản xuất cần vật tư.
  • Lợi ích chính không phải tiền lãi trên vốn nằm kho mà là chỗ chứa, rủi ro chất lượng chỉ dồn vào một đợt, và còn đường lùi khi đơn hàng hoặc lệnh sản xuất thay đổi.
  • Nhận một lần vẫn hợp lý khi phí mỗi chuyến lớn (hàng nhập theo container), nhà cung cấp chỉ bán theo lô tối thiểu, hoặc vật tư rẻ, bền và dùng đều.
  • Lịch đợt phải ghi trong đơn mua, lập từ ngày cần của MRP, và được đo đúng hạn theo từng đợt chứ không theo cả đơn.

Kế hoạch nhận hàng chia đợt là cách chia số lượng của một dòng đơn mua thành nhiều đợt giao, mỗi đợt có số lượng và ngày nhận riêng, khớp với ngày các lệnh sản xuất cần vật tư. Nhà máy vẫn giữ giá và cam kết của cả đơn lớn, nhưng không phải chứa toàn bộ hàng trong kho từ ngày đầu.

Bài này nói nhận một lần cho cả đơn gây ra chuyện gì, các hãng ERP lớn tổ chức lịch giao ra sao, khi nào nhận một lần lại hợp lý, cách lập và theo dõi lịch đợt, và một ví dụ tính cả hai phía: vốn nằm kho giảm bao nhiêu, phí vận chuyển tăng bao nhiêu.

Kế hoạch nhận hàng chia đợt: vì sao không nên nhận một lần cho cả đơn mua
Video 7 phút: kế hoạch nhận hàng chia đợt, khi nào nhận một lần vẫn hợp lý, ví dụ 6.000 m vải so vốn nằm kho với tiền xe (giọng đọc tiếng Việt)

Nhận một lần cho cả đơn mua: chuyện gì xảy ra?

Đơn mua cho cả tháng hay cả quý thường được đặt một lần để có giá tốt. Vấn đề bắt đầu khi toàn bộ số lượng cũng về một lần:

  • Vốn nằm trong kho sớm. Vật tư cho lệnh sản xuất của tuần thứ sáu đã được nhập từ tuần đầu, và hạn thanh toán thường tính từ ngày nhận.
  • Kho chật. Vải, mút xốp, ván gỗ, bao bì chiếm chỗ lớn; kho chật thì xếp chồng, lấy nhầm, hư hỏng.
  • Lỗi chất lượng phát hiện muộn và phát hiện trên toàn bộ. Cả lô đã nhận; lỗi màu hay lỗi kích thước lộ ra khi cắt thì đã nằm trong toàn bộ số lượng.
  • Mất đường lùi. Khách giảm đơn, lệnh sản xuất bị hủy hoặc dời — vật tư riêng cho đơn đó đã nằm trong kho.
  • Kiểm hàng dồn một ngày. Kho và kiểm tra chất lượng phải kiểm cả lô lớn trong một lần, dễ kiểm qua loa.

Chia đợt không thay đổi mua bao nhiêu — câu đó MRP đã trả lời. Nó thay đổi hàng nằm ở đâu, trong bao lâu: ở kho nhà cung cấp tới gần ngày cần, thay vì ở kho nhà máy.

Các hãng ERP lớn tổ chức lịch giao thế nào?

  • Microsoft Dynamics 365 Supply Chain Management có lịch giao (delivery schedule) trên dòng đơn mua: dòng gốc trở thành dòng thương mại (commercial line) giữ giá và tổng số lượng, bên dưới là các dòng giao (delivery lines), mỗi dòng một số lượng và ngày giao. Nhận hàng và xử lý đơn chạy trên các dòng giao, không trên dòng gốc.
  • SAP S/4HANA dùng thỏa thuận giao hàng theo lịch (scheduling agreement) cho vật tư mua lặp lại: hợp đồng giữ giá và điều kiện, còn dòng lịch giao (delivery schedule lines) ghi ngày và số lượng từng đợt. Dòng lịch có thể nhập tay hoặc để MRP tự tạo; đơn mua thường cũng có nhiều dòng lịch cho một mặt hàng.

Điểm chung: tách phần thương mại (giá, tổng số lượng) khỏi phần lịch giao (khi nào, bao nhiêu). Kế hoạch nhận chia đợt trong nhà máy là phần thứ hai.

Màn hình Lập MRP trong Long Vân AI ERP: đề xuất mua theo tuần với cầu, cung khả dụng, cần đặt, ngày phải đặt tô đỏ khi trễ, trạng thái chốt và bảng nguồn cầu
Mua hàng › Lập MRP — cầu theo tuần và bảng nguồn cầu là gốc để chia đợt nhận (Long Vân AI ERP, dữ liệu minh họa)

Khi nào nhận một lần lại hợp lý?

Chia đợt không phải lúc nào cũng đúng. Nhận một lần vẫn là lựa chọn tốt khi:

  • Phí mỗi chuyến lớn so với giá trị hàng: hàng nhập khẩu theo container, thêm một chuyến là thêm phí vận chuyển quốc tế và thủ tục.
  • Nhà cung cấp chỉ giao theo lô tối thiểu, hoặc đợt nhỏ hơn quy cách đóng gói (một cuộn, một kiện, một pallet).
  • Vật tư rẻ, bền, dùng đều cho nhiều sản phẩm: ốc vít, keo, thùng carton tiêu chuẩn — rủi ro tồn đọng thấp.
  • Giá đang tăng và hợp đồng không giữ giá cho các đợt sau.
  • Nhà cung cấp kém ổn định, đợt sau có nguy cơ không về: khi đó tồn kho nhiều hơn là cái giá của sự chắc chắn — nhưng nên đi kèm việc tìm nguồn thứ hai.

Quyết định đúng là so hai phía bằng số, như ví dụ dưới.

Ví dụ minh họa: một đơn vải 6.000 m, nhận một lần hay ba đợt?

Ví dụ minh họa (số liệu hư cấu): một xưởng may balo đặt 6.000 m vải dù cho ba lệnh sản xuất. Mỗi lệnh dùng 2.000 m, bắt đầu cắt vào đầu tuần 2, tuần 4 và tuần 6. Đơn giá 45.000 đồng/m, mỗi cuộn 100 m, phí một chuyến xe 1,5 triệu đồng.

Nhận một lầnChia ba đợt
Lịch nhận6.000 m đầu tuần 12.000 m đầu tuần 1, tuần 3, tuần 5
Tồn vải × số tuần nằm kho6.000 × 1 + 4.000 × 2 + 2.000 × 2 = 18.000 m·tuần2.000 × 1 × 3 đợt = 6.000 m·tuần
Tồn bình quân 6 tuần18.000 / 6 = 3.000 m6.000 / 6 = 1.000 m
Vốn nằm kho bình quân3.000 × 45.000 = 135 triệu đồng1.000 × 45.000 = 45 triệu đồng
Chỗ chứa lúc nhiều nhất60 cuộn20 cuộn
Phí vận chuyển1 chuyến = 1,5 triệu đồng3 chuyến = 4,5 triệu đồng

Chia đợt giảm vốn nằm kho bình quân 90 triệu đồng, nhưng tăng phí vận chuyển 3 triệu đồng. Nếu chỉ tính tiền lãi: 90 triệu đồng với lãi vay giả định 12%/năm trong 6 tuần là 90 × 12% × 6/52 ≈ 1,25 triệu đồng — thấp hơn phần phí vận chuyển tăng thêm. Tính riêng tiền lãi, nhận một lần rẻ hơn.

Lý do thật để chia đợt nằm ở rủi ro. Giả sử sang tuần 3, khách hủy đơn của lệnh sản xuất thứ ba. Nhận một lần: 2.000 m vải, tức 90 triệu đồng, đã nằm trong kho — nếu là màu riêng của khách thì gần như không dùng được cho đơn khác. Chia đợt: đợt ba chưa giao, còn thương lượng dời sang đơn sau hoặc giảm số lượng, trong giới hạn hợp đồng. Tương tự, nếu vải bị lỗi màu, đợt một chỉ có 2.000 m bị ảnh hưởng và hai đợt sau được yêu cầu sửa trước khi giao.

Kiểm phép tính: 18.000 / 6 = 3.000; 6.000 / 6 = 1.000; (3.000 − 1.000) × 45.000 = 90 triệu đồng; 3 chuyến − 1 chuyến = 2 chuyến × 1,5 triệu = 3 triệu đồng.

Nhà máy cơ khí mua thép tấm theo lệnh, hay nhà máy thực phẩm mua bao bì in riêng theo đơn khách, có cùng cấu trúc quyết định: so phí thêm của các chuyến với rủi ro tồn đọng của vật tư riêng cho từng đơn.

Cách lập kế hoạch nhận hàng chia đợt

  1. Lấy ngày cần từ MRP, theo lệnh sản xuất và công đoạn dùng vật tư (bảng nguồn cầu cho biết mỗi phần nhu cầu phục vụ lệnh nào), không lấy theo ngày giao hàng cho khách.
  2. Gom nhu cầu thành đợt, thường một đến hai tuần một đợt; đặt ngày nhận sớm hơn ngày cần ít nhất bằng thời gian kiểm và nhập kho (phần nội bộ của lead time).
  3. Làm tròn theo quy cách đóng gói, số lượng tối thiểu mỗi chuyến và tải trọng xe của nhà cung cấp.
  4. Ghi lịch đợt vào đơn mua — số lượng và ngày của từng đợt, cùng điều khoản dời hoặc giảm các đợt chưa giao. Thỏa thuận miệng thì không ai đo được.
  5. Mỗi đợt một phiếu nhận, kiểm chất lượng theo đợt; đợt giao thiếu ghi rõ phần còn lại, không đóng dòng đơn.
  6. Theo dõi đợt quá hạn hằng ngày và nối với lệnh sản xuất bị ảnh hưởng; lệnh dời thì dời đợt chưa giao và báo nhà cung cấp ngay.
  7. Đo đúng hạn theo từng đợt để đánh giá nhà cung cấp, cùng cách nghĩ với OTIF ở phía giao hàng cho khách.

Lỗi thường gặp khi chia đợt nhận hàng

  • Chia đều theo lịch (mỗi tháng một đợt) thay vì theo ngày cần thật của lệnh sản xuất — đợt về khi chưa cần, hoặc về sau khi đã cần.
  • Đợt nhỏ hơn quy cách đóng gói hoặc tải trọng xe: nhà cung cấp gộp đợt tự ý, lịch trên giấy không còn đúng.
  • Lịch đợt chỉ nằm trong email, không nằm trong đơn mua: kho không biết đợt nào sắp về, phòng mua không biết đợt nào trễ.
  • Nhận dư ở một đợt rồi trừ vào đợt sau mà không ghi lại: số còn phải giao sai, tồn kho đang về cũng sai.
  • Đo đúng hạn theo cả đơn: đơn "về đủ" vào cuối tháng che mất hai đợt trễ ở giữa đã làm lệnh sản xuất phải chờ.
  • Không dời đợt khi lệnh sản xuất dời: vật tư về đúng lịch cũ, kho lại chật như khi nhận một lần.

Long Vân AI ERP hỗ trợ nhận hàng chia đợt thế nào?

Phân hệ Mua hàng của Long Vân AI ERP nối kế hoạch vật tư với đơn mua và tiến độ nhà cung cấp (xem luồng dữ liệu):

  • Lập MRP theo tuần với ngày phải đặt và bảng nguồn cầu — gốc để chia đợt theo lệnh sản xuất.
  • Đơn mua và kế hoạch nhận chia đợt, phiếu nhận và trả nhà cung cấp. Xác nhận đơn mua cần quyền Duyệt, kiểm tra tại máy chủ.
  • Tiến độ giao của từng nhà cung cấp và báo cáo tiến độ mua hàng, để đo đúng hạn theo từng đợt.
  • AI Agent trả lời "nhà cung cấp nào đang giao trễ" từ dữ liệu đợt nhận quá hạn, kèm lệnh sản xuất bị ảnh hưởng — ví dụ trên trang chủ: nhà cung cấp vải dù có 3 đợt trễ 6 ngày, một lệnh sản xuất có thể thiếu vải cho 320 sản phẩm.
Màn hình Trợ lý AI của Long Vân AI ERP: hỏi đáp tiếng Việt trên dữ liệu ERP, AI Agent gọi công cụ đọc lệnh sản xuất, đơn hàng, MRP rồi trả lời kèm bảng lệnh có nguy cơ trễ
AI Agent › Trợ lý tổng — hỏi đợt nhận nào đang trễ và lệnh nào bị ảnh hưởng (Long Vân AI ERP, dữ liệu minh họa)

Chia đợt trả lời câu "hàng nằm ở đâu, trong bao lâu"; ngày phải đặt vẫn do lead time quyết định. Nếu chưa đọc, hãy xem lead time là gì để biết mỗi đợt phải đặt từ khi nào.

Tham khảo khái niệm: Microsoft Learn — Delivery schedules; Microsoft Learn — Create a purchase order with a delivery schedule; SAP Learning — Working with Scheduling Agreements.

Câu hỏi thường gặp

Chia đợt nhận hàng có làm giá mua cao hơn không?

Không nhất thiết. Giá thường thương lượng trên tổng số lượng của cả đơn mua; lịch đợt chỉ quy định khi nào giao bao nhiêu. Phần có thể tăng là phí vận chuyển, vì số chuyến nhiều hơn — cần tính phần này trước khi chia.

Một dòng đơn mua nên chia bao nhiêu đợt?

Theo ngày cần thực tế, không theo một con số cố định. Thường gom nhu cầu của một đến hai tuần thành một đợt, rồi làm tròn theo quy cách đóng gói và số lượng tối thiểu mỗi chuyến của nhà cung cấp. Vật tư nhập khẩu theo container thường ít đợt hơn vật tư mua trong nước.

Lệnh sản xuất dời ngày thì làm gì với các đợt nhận?

Dời các đợt chưa giao theo ngày cần mới và báo nhà cung cấp sớm, trong giới hạn hợp đồng cho phép. Đây là lợi thế lớn nhất của chia đợt: phần chưa giao còn điều chỉnh được, phần đã nhận về kho thì không.

Đo nhà cung cấp giao đúng hạn theo đợt hay theo cả đơn?

Theo từng đợt, so với ngày của đợt đó. Đo theo cả đơn sẽ che mất các đợt trễ ở giữa — đúng những đợt làm lệnh sản xuất phải chờ vật tư.

Đội ngũ Long Vân AIĐội ngũ phát triển và triển khai Long Vân AI ERP

Đội ngũ xây dựng và triển khai Long Vân AI ERP cho doanh nghiệp sản xuất tại Việt Nam — cơ khí, điện – điện tử, may mặc, đồ gỗ, thực phẩm, bao bì — từ đơn hàng, MRP, lệnh sản xuất tới kiểm soát giá thành và AI Agent.